Giải quyết Homophily

Tôi mới tìm thấy và đọc qua một số nghiên cứu của Greg Ver Steeg, nghiên cứu viên ở Information Science Institute, University of South California (Đại học Nam California). Lý do là vì Ver Steeg quan tâm và đưa ra một số hướng giải quyết vấn đề tách homophily và influence trên các mạng xã hội (social networks). Đây là một câu hỏi thực nghiệm rất khó: Khi ta quan sát được một hành động/thuộc tính có liên hệ chặt chẽ giữa các  "đỉnh" (nôm na là các cá nhân) của một mạng quan hệ xã hội, liệu điều này phản ánh sự ảnh hưởng lẫn nhau trên mạng xã hội (theo cách giải thích này thì mạng xã hội đóng vai trò chính), hay chỉ thể hiện việc các đỉnh (cá nhân) này có những tính chất (ẩn hoặc quan sát được) giống nhau, và những tính chất này cùng thể hiện ra hành động/thuộc tính ta quan sát được (theo cách giải thích này thì mạng xã hội không đóng vai trò gì). Nhìn chung, để giải quyết được vấn đề thống kê này, chỉ có cách tạo kết nối trên mạng xã hội một cách ngẫu nhiên (randomize). (Hoặc có "biến công cụ" - instrumental variable - có sự ngẫu nhiên như vậy.) Điều này rất khó trong thực tế. Nếu Ver Steeg đưa ra lời giải tốt, thì có thể có những ứng dụng đặc biệt quan trọng trong kinh tế và xã hội học.

Tuy vậy, đọc qua thì tôi không cảm thấy thỏa mãn lắm. Đúng là khó có cách giải quyết tốt về mặt lý thuyết được. Ver Steeg có một nghiên cứu đề xuất một cách thử homophily, tuy vậy tôi nghĩ cách này tương đối yếu, và vẫn dựa vào giả thuyết thêm là yếu tố homophily không thay đổi theo thời gian. Còn lại, các nghiên cứu khác vẫn dựa vào mô hình cụ thể, vì thế khó có thể giải quyết vấn đề tổng quát.

Tôi viết ngắn gọn một chút để sau sẽ xem thêm các nghiên cứu về mạng xã hội trong ngành khoa học máy tính. Có lẽ có rất nhiều kết quả thú vị.

Microblogging và sự ám ảnh hiện sinh (existential anxiety)

Đợt trước tôi có nghe thuyết trình về bài nghiên cứu tâm lý này (các tác giả ở NTU và SMU), cũng vui vui. Dưới đây là tóm tắt:

Abstract. This research aims to understand the psychological motives behind microblogging. We conducted two studies to investigate if social exclusion and existential anxiety would lead to a high tendency to microblog. Our results show that participants did not use microblogging to satisfy their needs for social connection and affiliation, but highly extraverted participants did use it to relieve their existential anxiety.

Kết luận thì cũng có phần vội vã, nhưng cũng đem lại một câu chuyện thú vị về (micro)blogging: Nếu các bạn được mớm để nghĩ đến cái chết, thì những bạn hướng ngoại sẽ có khuynh hướng kể lể trên twitter hơn bình thường. Cũng có thể đúng cho cả blogspot nữa :).

GARP về khoảng cách xã hội trên mạng lưới xã hội

Từ một seminar khác của Richard Blundell, tôi nảy ra ý tưởng áp dụng phương pháp đánh giá phi tham số (nonparametric) về hệ cầu (demand system) của Blundell để đánh giá và làm phép thử (test) về GARP (generalized axiom of revealed preferences) từ thí nghiệm trò chơi "độc tài" (dictator's game) trên mạng lưới xã hội mà tôi đã làm trước đây. Có thể xem thêm về thí nghiệm và kết quả của chúng tôi ở đây và ở đây. Về làm phép thử GARP trên thí nghiệm trò chơi độc tài thì Andreoni và Miller đã có một bài báo trên Econometrica 2002. Ý tưởng của tôi sẽ khác ở chỗ coi khoảng cách xã hội (social distance - xem định nghĩa trong bài của tôi) là một thứ "commodity" có ảnh hưởng đến preference của cá nhân, và đánh giá/làm phép thử/dự đoán hành vi cá nhân theo yếu tố này. Tôi đã theo đuổi một ý tưởng tương tự trước đây, song sử dụng mô hình có tham số (mô hình hàm utility theo Cox-Friedman chứ không phải Fehr-Schmidt), và không thành công lắm. Nếu thực hiện đánh giá phi tham số như Blundell thì có thể thành công hơn. Tôi nghĩ đây là ý tưởng khá nghiêm túc và có thể làm research paper tốt được (ở mức PhD).

Post này sẽ viết thêm sau nếu có dịp.